Tuy nhiên rất tiếc là chưa tìm thấy hoa, nên không thể định danh. Chính vì có đặc điểm khác biệt nên loài này đã được theo dõi liên tục.    

Mới đây ngày 12/4/2012, anh Hồ Ngọc Quỳnh, nhân viên của Khu BTTN Hòn Bà, đã phát hiện cây Lan vani này đang trổ hoa. Cây mọc ở địa điểm gần suối, là dây leo có đường kính thân cở 7-8 mm, rất dài khoảng 3- 4m và phân nhánh, mang nhiều lá có phiến dày, dạng hình ellip có kích thước 15-20cm chiều dài và 6-9cm chiều rộng. Phát hoa dài 4-6cm mang 4 hoa, đài và cánh hoa có màu vàng xanh, môi màu tím đỏ rất duyên dáng, hoa to khoảng 3,5- 4cm, có mùi  thơm và nở không hoàn toàn như những loài lan vani khác.

Sau khi nhận được tin và hình ảnh do Khu BTTN Hòn Bà cung cấp, chúng tôi tra tìm tài liệu về các loài lan va ni, đồng thời gởi thư và ảnh cho Giáo sư TS. Leonid Averyanov-chuyên gia hàng đầu về lan thế giới và Việt Nam. Theo Leonid V. Averyanov thì đây là loài lan va ni có tên khoa học là Vanilla shenzhenica Z.J.Liu & S.C.Chen được phát hiện và mô tả vào năm 2007 ở Thẩm Quyến phía nam Trung Quốc. Trong các tài liệu của Gunna Seidenfaden (1992), Phạm Hoàng Hộ(1993)  và Trần Hợp (1998) chưa thấy đề cập đến sự hiện diện của cây lan này ở Việt Nam. Như vậy chúng tôi cho rằng đây là một loài lan va ni mới (new record) phát hiện lần đầu ở Việt Nam. Hiện nay việc lấy mẫu và giám định lần cuối đang được thực hiện bởi các chuyên gia về lan của Việt Nam.

Theo tài liệu, lan va ni thuộc chi Vanilla Plumier ex Millet., 1754. Họ Orchidaceae, họ phụ Epidendroideae, tông Vanilleae. Trên thế giới có khoảng 70 loài lan va ni hầu hết mọc ở vùng nhiệt đới. Ở Việt Nam, Phạm Hoàng Hộ (1993) mới ghi nhận được 4 loài, đó là:

 Vanilla aphylla Bl.. Lan va ni không lá

 Vanilla albida Bl.. Lan va ni trắng

 Vanilla annamica Gagn. ex Averyanov. Lan va ni trung bộ

 Vanilla pierrei Gagn..Lan va ni pierre.

Loài Vanilla shenzhenica Z.J.Liu & S.C.Chen mà chúng tôi ghi nhận là loài thứ năm được biết đến tính đến thời điểm hiện tại.

Nhân đây chúng tôi xin chân thành cám ơn Giáo sư TS. Leonid V. Averyanov, Kỹ sư Trần Giỏi, anh Hồ Ngọc Quỳnh đã định danh, cung cấp các thông tin và hình ảnh cho bài viết này.

                                                                                           TS.ĐINH QUANG DIỆP

Khoa Môi trường & Tài nguyên

Trường Đại học Nông Lâm TPHCM

Tổ chức cộng tác
  • Viện Khoa học Vật liệu Ứng dụng
  • Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
  • Chương trình trao đổi Lâm sản ngoài gỗ Việt Nam
Giới thiệu theo yêu cầu
  • Tổ chức vì môi trường thế giới
  • Bảo vệ động vật hoang dã
  • Hành động vì môi trường