• Thứ tư, Tháng tám 14, 2013

Dân tộc Việt Nam đang trên đà phát triển và hội nhập với quốc tế, đời sống nhân dân được cải thiện, cơ sở vật chất, hạ tầng được đầu tư, xây dựng và đất nước đã gặt hái được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn một số cộng động dân tộc thiểu số đang duy trì cuộc sống trong các khu rừng sâu, tách biệt với thế giới bên ngoài. Tháng 3/2013, đoàn nghiên cứu Viện Sinh thái học Miền Nam đã tiếp cận với một nhóm người dân tộc K’Ho gồm 18 gia đình sống cách biệt giữa khu rừng sâu thuộc Vườn Quốc Gia Bidoup – Núi Bà (tỉnh Lâm Đồng). Những ngôi nhà làm nhà bằng lồ ô (một loại tre) và lợp mái bằng cỏ tranh của nhóm người K’Ho mọc ngay giữa khu rừng. Các gia đình này đã sinh sống ở đây từ rất nhiều năm, họ làm rẫy trồng bắp, trồng lúa để cung cấp nguồn lương thực. Đặc biệt, cộng đồng K’Ho còn sử dụng nhiều sản phẩm từ rừng như rau rừng, thậm chí bắt cá ở các con suối trong rừng làm thực phẩm, dùng men cây rừng làm rượu cần, sử dụng cây thuốc trong rừng để chữa bệnh,… Cuộc sống của người K’Ho phụ thuộc chủ yếu vào rừng.

Nhà ở của người K’Ho trong rừng sâu - Ảnh: Trương Thị Bích Quân/SIE

Không chỉ có người K’Ho, nhiều dân tộc thiểu số khác cũng có cuộc sống khá biệt lập với bên ngoài trong đó có người Cor. Mới đây, đoàn công tác của huyện miền núi Tây Trà tỉnh Quảng Ngãi đã phát hiện và đưa được cha con "người rừng" Hồ Văn Thanh (81 tuổi) và Hồ Văn Lang (41 tuổi) dân tộc Cor sống trên cây cổ thụ ở đỉnh núi APon suốt 40 năm về làng (Đăng tải tại http://tuoitre.vn/chinh-tri-xa-hoi/562619/dua-hai-nguoi-rung-ve-lang.html)

Khi tiếp cận được nơi ở của hai “người rừng”, đoàn công tác cũng ghi nhận được các cách thức để tồn tại và thích nghi với cuộc sống khắc nghiệt giữa khu rừng sâu của hai cha con. Để có thể sống giữa rừng già hoang vắng, ngoài việc làm chòi lá trên cây cao tránh thú dữ, cha con ông Thanh còn biết ủ tro bếp giữ lửa hay đến những khu rẫy lân cận tìm giống lúa, bắp, mè, mía và thuốc lá mang về trồng. Cuộc sống của hai cha con ông Thanh phụ thuộc chính vào rừng. Nơi ở của họ trên cây chò già rộng chừng 2m2 ám đầy khói tro và được chống đỡ bởi hàng chục cây lồ ô. Ngoài khoảnh nhỏ làm bếp để sưởi ấm, nấu ăn, khoảng trống còn lại chỉ đủ cho cha con ông Thanh nằm. Cái thang để leo lên nhà ở được làm bằng thân cây rừng buộc bằng những sợi mây. Mái chòi được lợp bằng các loại lá chuối khô, mây rừng và lá cây sộp đan chồng lên nhau. Hằng ngày hai cha con chỉ mặc mỗi chiếc khố bện bằng vỏ cây, tự chế ra những dụng cụ để giã gạo lúa, mì thành bột. Họ mày mò làm ra rất nhiều lê, mác, cung tên, bẫy, rìu... để săn bắt thú rừng, sống cuộc đời hoang dã. Kiểm tra căn chòi, dân làng phát hiện nhiều loại thịt thú rừng, trong đó có thịt chuột phơi khô và hàng chục ống lồ ô lớn chứa đầy lương thực dự trữ như lúa, mè và ớt khô. Cha con "người rừng" còn gói ghém cẩn thận răng và mật của nhiều loài thú dùng làm trang sức và chữa bệnh. Các phát hiện độc đáo này cho thấy bản năng sinh tồn của con người cũng như khả năng sử dụng các kiến thức, kinh nghiệm của họ khi phải sinh sống giữa rừng sâu, đối mặt với nhiều hiểm nguy và rủi ro. 

Dụng cụ tự chế của hai cha con ông Hồ Văn Thanh (http://vnexpress.net/tin-tuc/xa-hoi/ky-uc-ve-cha-con-nguoi-rung-2863325.html)

Các vật dụng hằng ngày được làm từ tre, lồ ô của 2 cha con (http://vnexpress.net/tin-tuc/xa-hoi/can-choi-2m2-tren-dinh-cay-co-thu-cua-cha-con-nguoi-rung-2862416.html)

Trương Thị Bích Quân/SIE

Tổ chức cộng tác
  • Viện Khoa học Vật liệu Ứng dụng
  • Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
  • Chương trình trao đổi Lâm sản ngoài gỗ Việt Nam
Giới thiệu theo yêu cầu
  • Tổ chức vì môi trường thế giới
  • Hành động vì môi trường
  • Bảo vệ động vật hoang dã