Sự hợp tác nghiên cứu của các nhà khoa học của Viện Sinh thái học Miền Nam (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), tổ chức Global Wildlife Conservation và Viện nghiên cứu Vườn thú và động vật hoang dã Lebniz (CHLB Đức) đã xác nhận loài Cheo cheo lưng bạc vẫn còn tồn tại trong thiên nhiên hoang dã ở Việt Nam.

Cheo cheo lưng bạc còn được gọi là Cheo cheo Việt Nam (tên khoa học: Tragulus versicolor) là loài thú móng guốc nhỏ nhất thế giới, với hình dáng cơ thể giống như nai nhưng chiều dài chỉ đạt 50 cm và cân nặng đến 2,6 kg. Đây là loài thú móng guốc đặc hữu duy nhất của Việt Nam và là một trong 25 loài động vật mà tổ chức Global Wildlife Conservation xem là đã biến mất và cần được tìm lại cho thế giới.

Cheo cheo lưng bạc chỉ được biết đến cho khoa học vào năm 1910 từ bốn mẫu vật thu ở phía nam Việt Nam (khu vực tỉnh Khánh Hòa) và mẫu vật thứ năm được thu thập từ tỉnh Gia Lai vào năm 1990, tức 80 năm sau. Kể từ đó, người ta không có thông tin khả tín nào về sự tồn tại của loài trong các báo cáo khoa học chính thức. Gần đây, một cá thể Cheo cheo lưng bạc còn sống được phát hiện bị nhốt chuẩn bị giết thịt tại một nhà hàng ở Đồng Nai. Điều này phản ánh một thực trạng hết sức đau lòng là nhiều loài thú móng guốc Việt Nam biến mất ngày một nhanh, ngay cả các loài thú lớn mới được khoa học biết đến gần đây như Sao la, Mang lớn, v.v.

Mặc dù xứng đáng được xếp hạng nguy cấp và cần quan tâm bảo tồn đặc biệt, Cheo cheo lưng bạc hiện được Sách Đỏ Việt Nam (2007, dưới tên khoa học là Tragulus napu) và Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế IUCN thiếu dữ liệu để xếp hạng, và do đó chưa được quan tâm trong các văn bản pháp luật về các loài nguy cấp, quý, hiếm cần ưu tiên bảo vệ.

Thực tế này đã thôi thúc các nhà khoa học nổ lực tìm kiếm Cheo cheo lưng bạc trong những năm qua, với hỗ trợ tài chính từ các tổ chức Wroclaw Zoo, Aukland Zoo, Mohamed bin Zayed Species Conservation Fund và Sainte Croix Biodiversité (Gerald Singer Deer Research Grant). Dựa trên các cuộc điều tra ở một số cánh rừng ở miền Trung và Tây Nguyên, các nhà khoa học đã triển khai thử nghiệm một hệ thống bẫy ảnh tại một trong những địa điểm có tiềm năng nhất. Kết quả vượt ngoài sự mong đợi của các nhà khoa học: họ đã thu thập được những hình ảnh và thước phim đầu tiên của Cheo cheo lưng bạc ở môi trường hoang dã, qua đó xác nhận loài thú móng guốc nhỏ bé và đặc hữu này thực sự còn tồn tại trong tự nhiên ở Việt Nam.

Phát hiện này vừa được công bố trên tạp chí khoa học uy tín Nature Ecology & Evolution, ngày 11 tháng 11 năm 2019 (ngày 11 tháng 11 năm 2019 (https://www.nature.com/articles/s41559-019-1027-7).

Giờ đây, các nhà khoa học đứng trước câu hỏi lớn là làm sao để bảo vệ loài Cheo cheo lưng bạc khỏi nguy cơ biến mất hay gần như tuyệt chủng như đối với loài Sao la hay Mang lớn.

Viện Sinh thái học Miền Nam cùng với các đối tác đang kêu gọi thêm các nguồn tài trợ để triển khai các biện pháp bảo vệ khẩn cấp quần thể vừa được tìm thấy cũng như mở rộng nghiên cứu nhằm xác định chính xác vùng phân bố tự nhiên, kích thước quần thể hiện tại, đặc điểm sinh thái, sinh học cũng như các mối đe dọa đang ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của loài, từ đó xây dựng và triển khai kế hoạch bảo tồn phù hợp và bền vững, bảo đảm sự tồn tại lâu dài của loài thú móng guốc xinh xắn đặc hữu này.

Bạn có thể xem thêm  hình ảnh về loài Cheo cheo lưng bạc ở đây.

Tác giả bài viết: Trần Văn Bằng/Viện Sinh thái học Miền Nam.

 

Chú thích ảnh: Cheo cheo lưng bạc trong tự nhiên (nguồn: Global Wildlife Conservation/Southern Institute of Ecology/Leibniz Institute for Zoo and Wildlife Research).

 

Các nhà khoa học triển khai hệ thống bẫy ảnh.

Tổ chức cộng tác
  • Bảo tàng nhiệt đới
  • Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
  • Chương trình hợp tác Lâm sản ngoài gỗ Đông Nam Á
  • Viện sinh học nhiệt đới
Giới thiệu theo yêu cầu
  • Bảo vệ động vật hoang dã
  • Tổ chức vì môi trường thế giới
  • Hành động vì môi trường
  • Bảo vệ động vật hoang dã
Phim
Allo-mothering
Forum
Updating...