Ngày 15/12/2017, trong khuôn khổ Dự án “Kiểm kê và giám sát sinh vật ngoại lai xâm hại ở Vườn Quốc Gia (VQG) Lò Gò – Xa Mát”, Viện Sinh thái học Miền Nam phối hợp với Ban quản lý VQG Lò Gò – Xa mát đã tổ chức buổi tập huấn “Nâng cao nhận thức về ngăn ngừa, kiểm soát sinh vật ngoại lai xâm hại” tại hội trường VQG. Buổi tập huấn đã có hơn 90 đại biểu đến tham dự gồm các cán bộ, nhân viên VQG và đại diện của các đơn vị có liên quan như Sở Tài nguyên môi trường Tây Ninh, Phòng tài nguyên môi trường, Phòng nông nghiệp huyện Tân Biên, Chi cục Kiểm lâm, các Đồn biên phòng và 4 trường THCS trên địa bàn.

Chủ trì buổi tập huấn, ông Châu Văn Văn – giám đốc VQG Lò Gò – Xa Mát, đã phát biểu khai mạc chương trình và nhấn mạnh việc ngăn ngừa, kiểm soát sinh vật ngoại lai xâm hại (SVNLXH) là vấn đề cấp bách hiện nay không chỉ đối với VQG Lò Gò – Xa Mát, các VQG, mà trên phạm vi cả nước và khu vực nhằm đảm bảo tính đa dạng sinh học, ngăn chặn sự mất cân bằng trong các hệ sinh thái. Đồng thời, ông Văn cho rằng buổi tập huấn do các chuyên gia của Viện Sinh thái Miền Nam tổ chức là một hoạt động rất có ý nghĩa giúp cho các cán bộ, nhân viên VQG, cơ quan ban ngành địa phương hiểu hơn về các tác hại của sinh vật ngoại lai xâm hại và các biện pháp để ngăn ngừa, kiểm soát chúng trên địa bàn.

Hình 1: Ông Châu Văn Văn – giám đốc VQG Lò Gò – Xa Mát phát biểu khai mạc

Trong nội dung tập huấn, TS. Lê Bửu Thạch – chuyên gia của Viện Sinh thái học Miền Nam đã giới thiệu tổng quan về SVNLXH trên thế giới và Việt Nam cũng như các tác động của SVNLXH đến hệ sinh thái, kinh tế - xã hội và môi trường. Qua đó cho thấy tác hại nghiêm trọng của các loài SVNLXH trên phạm vi toàn cầu:

Năm 2000, IUCN đã công bố 100 loài SVNLXH nguy hiểm nhất trên thế giới bao gồm 8 loài vi sinh vật, 4 loài thủy sinh vật, 32 loài thực vật trên cạn, 9 loài động vật không xương sống ở dưới nước, 17 loài động vật không xương sống ở trên cạn, 3 loài lưỡng cư, 8 loài cá, 3 loài chim, 2 loài bò sát và 14 loài thú. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sinh vật ngoại lai xâm hại đã làm tuyệt chủng 39% số loài xuất hiện trên bề mặt trái đất kể từ năm 1600, phá huỷ mất 36% các hệ sinh thái. Trong đó, có 20% loài động vật có vú, 5% loài chim, 15% loài bò sát và 3,3% loài lưỡng cư là những loài đang bị đe dọa và tỷ lệ này gia tăng ở các hòn đảo.

Năm 2010, nhóm các nhà nghiên cứu (tác giả của Chương trình SVNLXH toàn cầu) đã thống kê được tổng số 542 loài tác động như nhóm SVNLXH. Trong đó, 316 loài thực vật, 101 loài sinh vật biển, 44 loài cá nước ngọt, 43 loài thú, 23 loài chim và 15 loài bò sát. Chương trình này đã thống kê tại 57 quốc gia, trung bình mỗi quốc gia có 50 loài ngoại lai xâm hại gây ra những tác động tiêu cực đối với đa dạng sinh học.

Ở Việt Nam, các loài sinh vật xâm hại hầu như ít được chú ý cho đến nửa đầu thập kỷ 1990, khi dịch ốc Bươu vàng bùng phát từ đồng bằng sông Cửu Long đến đồng bằng Bắc Bộ. Từ đó, các loài SVNLXH mới từng bước được nhìn nhận như một vấn đề thời sự đối với Việt Nam. Tuy nhiên, những nghiên cứu về SVNL đến nay ở nước ta vẫn còn rải rác và chưa đầy đủ.

Tại VQG Lò Gò – Xa Mát, kết quả khảo sát của Dự án đã ghi nhận được 22 loài thực vật ngoại lai xâm hại, trong đó có 6 loài thuộc danh sách SVNLXH nguy hiểm là: Cỏ Lào (Chromolaena odorata); Trinh nữ móc (Mimosa diplotricha); Lục bình (Eichhornia crassipes); Mai dương (Mimosa pigra); Tranh, Bạch mao (Imperata cylindrical); Thơm ổi (Lantana camara). Về động vật, có 4 loài nằm trong danh mục các loài động vật ngoại lai xâm hại nguy hiểm đã được ghi nhận xuất hiện tại VQG Lò Gò – Xa Mát, đó là: Rùa Tai đỏ (Trachemys scripta elegans); Cá Lau kiếng (Hypostomus punctatus); Ốc Bươu vàng (Pomacea canaliculata) và Bọ Cánh cứng hại lá dừa (Brontispa longissima). Ngoài ra còn có 9 loài nằm trong danh mục các loài có nguy cơ xâm hại cao nếu gặp điều kiện môi trường thích hợp.

Hình 2: TS. Lê Bửu Thạch trình bày tổng quan về Sinh vật ngoại lai xâm hại

Các đại biểu tham dự được TS. Diệp Đình Phong – chuyên gia của Viện Sinh thái học Miền Nam - giới thiệu các biện pháp quản lý nhằm giảm thiểu sự xâm nhập của các SVNLXH vào hệ sinh thái. Đối với các loài đã được ghi nhận ở VQG Lò Gò – Xa Mát,  các đặc tính của các loài SVNLXH cũng như phương pháp diệt trừ các loài này cũng được trình bày chi tiết.

Hình 3: TS. Diệp Đình Phong trình bày các biện pháp quản lý và diệt trừ SVNLXH

Báo cáo kết quả giám sát và diệt trừ các loài SVNLXH tại VQG, ông Vương Thế Vinh, đại diện phòng Kỹ thuật VQG cho biết từ đầu năm 2017 VQG đã tiến hành 4 đợt diệt trừ SVNLXH bằng nhiều biện pháp tổng hợp. Đối tượng chủ yếu là các loài đã phát triển với các quần thể tương đối lớn như Mai dương, Trinh nữ móc và Cỏ Lào. VQG đã xây dựng bản đồ phân bố của các loài này và có kế hoạch giám sát định kỳ tại 30 điểm trên địa bàn nhằm kiểm soát sự  xuất hiện, phát triển của SVNLXH. Kết quả giám sát cho thấy các biện pháp diệt trừ đã phát huy hiệu quả.

Trong phần thảo luận, nhiều đại biểu tham dự đã đóng góp nhiều ý kiến để tăng cường hiệu quả của Dự án. Đại diện của Phòng Nông nghiệp huyện Tân Biên cho rằng để phát huy hiệu quả việc kiểm soát SVNLXH cần có các giải pháp, kế hoạch hành động, phát hiện và ngăn chặn từ sớm để tiết kiệm chi phí, công sức. Cô Tạ Thị Thu Hà, đại diện trường THCS Hòa Hiệp mong muốn Ban quản lý VQG xây dựng, tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến kiến thức về SVNLXH tại các trường trên địa bàn để các em học sinh có thể nhận biết các loài SVNLXH, góp phần bảo vệ môi trường và trở thành những tuyên truyền viên “nhí” cho gia đình của các em.

Kết thúc buổi tập huấn, đại diện lãnh đạo VQG và Viện Sinh thái học Miền Nam đã trao giấy chứng nhận tham dự tập huấn cho các đại biểu tham dự.

Hình 4: TS. Lê Bửu Thạch trao giấy chứng nhận tham dự tập huấn cho các đai biểu

Nguyễn Đình Phúc- Phòng Sinh thái Cảnh quan

Tổ chức cộng tác
  • Chương trình hợp tác Lâm sản ngoài gỗ Đông Nam Á
  • Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
  • Viện sinh học nhiệt đới
  • Bảo tàng nhiệt đới
Giới thiệu theo yêu cầu
  • Hành động vì môi trường
  • Bảo vệ động vật hoang dã
  • Tổ chức vì môi trường thế giới
  • Bảo vệ động vật hoang dã
Phim
Allo-mothering
Forum
Updating...