Cá tầm Alabama Scaphirhynchus suttkusi hiện đang được đánh giá ở cấp độ cực kỳ nguy cấp (CR - Critically Endengered) theo các tiêu chí của IUCN.

Một số người cho rằng loài cá này đã bị tuyệt chủng tại hệ thống sông Mobile River ở Alabama và Mississippi. Cá thể cá tầm Alabama cuối cùng được bắt vào ngày 03/04/2007 ở sông Alabama bởi các nhà sinh học của Sở Bảo tồn và Tài nguyên Thiên nhiên của tiểu bang Alabama. Một cá thể khác của loài này cũng được phát hiện gần khu vực Robert F. Henry Lock and Dam vào ngày 23/04/2009.

Vùng phân bố tự nhiên của cá tầm Alabama. http://www.iucnredlist.org/

Các nguyên nhân dẫn đến sự nguy cấp của cá tầm Alabama bao gồm bị đánh bắt quá mức, việc xây dựng các con đập ngang sông và môi trường sống bị suy thoái. Hơn thế nữa, do đặc điểm sinh học của loài, cá tầm Alabama cần thời gian dài để trưởng thành và không đẻ trứng hằng năm.

Tiến sĩ Alexis Janosik, phó giáo sư tại khoa Sinh học, đại học Tây Florida (University of West Florida) đã phát hiện ra rằng số lượng cá thể của loài cá tầm Alabama tuy bị suy giảm nghiêm trọng nhưng vẫn chưa tuyệt chủng. Bằng phương pháp DNA môi trường (environment DNA), tiến sĩ Janosik đã tìm được chứng cứ cho thấy loài cá quý hiếm này vẫn còn tồn tại ở sông Alabama.

Tiến sĩ Janosik và cộng sự thu mẫu nước trên sông Alabama để phân tích DNA môi trường. ©Michael Spooneybarger

Nhóm nghiên cứu đã thu mẫu nước tại sông Alabama ở khu vực phía tây nam của tiểu bang, sau đó đem về phòng thí nghiệm để tìm tung tích của cá tầm Alabama thông qua sự hiện diện của DNA từ vảy, phân, nước tiểu hoặc các giao tử do cá để lại ngoài môi trường nước. Nghiên cứu bắt đầu từ tháng 12/2014 và kết quả là 01/30 mẫu nước đã cho thấy sự hiện diện của cá tầm Alabama. Tiếp đó, từ tháng 04 đến tháng 07/2015, 17/100 mẫu nước đã cho kết quả dương tính đối với loài cá này.

Trợ lý Katie Vaccaro ghi nhãn mẫu nước lấy từ hồ Smith Lake. ©Michael Spooneybarger

Mục tiêu của dự án là khuyến khích các nỗ lực bảo tồn loài cá tầm Alabama. “Chúng tôi muốn mọi người biết rằng loài cá tầm Alabama quý hiếm vẫn còn đó chứ chưa bị tuyệt chủng, và chúng ta phải nỗ lực hơn nữa để bảo vệ chúng”, Janosik nói.

Dự án được tài trợ bởi Sở Bảo tồn và Tài nguyên Thiên nhiên tiểu bang Alabama, với sự hợp tác của các nhà khoa học đến từ đại học Tây Floria, đại học Auburn, Cơ quan Cá và Động vật hoang dã tiểu bang Alabama. Mục đích dự án là phát hiện các vị trí có sự hiện diện của cá tầm Alabama, từ đó triển khai thu thập các cá thể của loài này để phục vụ công tác nuôi sinh sản nhân tạo, tiến tới khôi phục quần thể trong tự nhiên sau này.

Ngoài cá tầm Alabama, nhiều loài cá quý hiếm khác cũng được phát hiện bằng DNA môi trường như cá tầm Vịnh (Gulf sturgeon), cá mắt trăng (Mooneye fish), cá trích Alabama (Alabama shad) và cá da trơn (Freckle belly madtom). Ngoài ra, kỹ thuật này cũng sẽ giúp phát hiện sự xâm lấn của loài cá sư tử (Lionfish) từ vịnh Mexico.

Lọc mẫu nước truy tìm cá tầm Alabama và cá tầm Vịnh. ©Michael Spooneybarger

“Công cụ này giúp chúng ta tiết kiệm nhiều thời gian, tiền bạc, năng lượng, các nguồn lực mà vẫn có thể hỗ trợ công tác quản lý bảo tồn”, Janosik nói về eDNA.

Tác giả: Richard Conn/creo.uwf.edu

Lược dịch: Huỳnh Quang Thiện/SIE

Xem thêm nội dung tại đây.

Tổ chức cộng tác
  • Chương trình hợp tác Lâm sản ngoài gỗ Đông Nam Á
  • Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
  • Bảo tàng nhiệt đới
  • Viện sinh học nhiệt đới
Giới thiệu theo yêu cầu
  • Hành động vì môi trường
  • Bảo vệ động vật hoang dã
  • Tổ chức vì môi trường thế giới
  • Bảo vệ động vật hoang dã
Phim
Allo-mothering
Forum
Updating...